VRF, İngilizce Variable Refrigerant Flow ifadesinin kısaltmasıdır: değişken soğutucu akışkan debisi. Bir veya birkaç dış üniteye çok sayıda iç ünitenin bağlandığı, her iç üniteye o anki ihtiyacı kadar soğutucu akışkan gönderen merkezi bir iklimlendirme sistemidir. Bazı üreticiler aynı sistem tipine VRV der.
Nasıl çalışır?
Dış ünitedeki inverter kompresör, devirini sistemin toplam ihtiyacına göre ayarlar. İç ünitelerdeki elektronik genleşme vanaları her mahale giden akışkan miktarını düzenler. Böylece bir odada klima tam kapasite çalışırken diğerinde düşük kapasitede veya kapalı kalabilir.
Su kullanan merkezi sistemlerden farkı, ısının su yerine doğrudan soğutucu akışkanla taşınmasıdır. Makine dairesi, pompa ve su tesisatı gerekmez.
Bileşenler
- Dış ünite: kompresör ve dış eşanjör. Büyük sistemlerde birden çok modül birleştirilir.
- İç üniteler: duvar tipi, kaset, kanallı, döşeme veya tavan tipi. Her mahal kendi ünitesiyle ayrı ayarlanır.
- Bakır boru tesisatı: sıvı ve gaz hatları, branşman parçaları (Y-bağlantılar veya kolektörler).
- Haberleşme hattı: dış ve iç ünitelerin birbirleriyle ve kumandalarla konuştuğu kablo.
- Kumandalar: oda kumandaları ve merkezi kumanda; istenirse bina otomasyonu bağlantısı.
Neden tercih edilir?
- Mahal bazında kontrol: her oda kendi sıcaklığını ve çalışma saatini seçer.
- Kısmi yükte verim: binalar yılın büyük kısmında tam yükte çalışmaz; inverter kompresör kısmi yükte verimlidir.
- Kompakt tesisat: su devresi yerine ince bakır borular; cephede tek tek split dış üniteleri yerine az sayıda dış ünite.
- Kademeli büyüme: modüler dış ünitelerle bina bölüm bölüm iklimlendirilebilir.
Projede dikkat edilecekler
- Boru uzunluğu ve kot farkı: her serinin en uzun boru, toplam boru ve dış-iç ünite kot farkı sınırları vardır. Sınırlara yaklaştıkça kapasite düşer.
- Soğutucu akışkan miktarı: sistemin bütün akışkanı en küçük odaya sızabileceği için oda hacmi kontrol edilir. Soğutucu akışkan kontrolü aracıyla ön kontrol yapabilirsiniz.
- Taze hava: VRF iç üniteleri ortam havasını şartlandırır; taze hava ihtiyacı ayrı bir havalandırma çözümüyle planlanır.
- Isıtma: soğuk iklimlerde düşük dış sıcaklıktaki ısıtma kapasitesi ayrıca kontrol edilir.
- Eşzamanlı ısıtma-soğutma: bazı mahaller aynı anda ısıtma, bazıları soğutma istiyorsa ısı geri kazanımlı VRF değerlendirilir.
VRF’in içinde ne kadar veri var?
Bir VRF sistemi her iç ünitenin ayarını, mahal sıcaklığını, çalışma durumunu ve arıza kodunu, dış ünitede ise kompresör ve koruma bilgilerini zaten üretir. Ölçek şaşırtıcıdır: üretici servis araçları tek bir dış ünite çevrim paketinden 60’tan fazla sıcaklık, basınç ve aktüatör değeri okur. Bu veri çoğu binada sistemin içinde kalır. Haberleşme hattına bağlanan bir ağ geçidiyle bu veri merkezi takvim, ayar sınırı ve bakım için kullanılabilir. Ayrıntılar: VRF Connect.